एका नजरेत संपूर्ण महिना
प्रत्येक महिना म्हणजे त्याच्या दिवसांचा एक तक्ता, रविवारपासून सुरू होणारा. प्रत्येक दिवसाच्या चौकटीत त्याची तिथी, त्या दिवसाचे सण आणि व्रते, आणि सूर्योदय आणि सूर्यास्ताची वेळ असते. तक्त्याच्या वर महिना आपली गणना सांगतो: त्याचे हिंदू महिने, वर्षे कोणत्या संवताने दिली आहेत, आणि सणांच्या तारखा कोणत्या परंपरेनुसार आहेत. प्रत्येक महिन्याच्या पानावर आधीच्या आणि पुढच्या महिन्याची लिंक असते.
एक दिवस, तपशीलवार
एखादा दिवस उघडला की त्याचा संपूर्ण तपशील दिसतो:
- वार;
- तिथी, नक्षत्र, योग आणि करण, प्रत्येकाच्या संपण्याच्या वेळेसह;
- चांद्रमास, अमांत आणि पौर्णिमांत दोन्ही पद्धतींनी;
- सूर्योदय, सूर्यास्त, चंद्रोदय आणि चंद्रास्त, आणि चंद्र राशी;
- त्या दिवसाचे सण, व्रते आणि दिनविशेष, त्यांच्या माहितीसह.
प्रत्येक दिवसाचे संपूर्ण पंचांग
एखाद्या दिवसाच्या पंचांगाच्या पानावर पंचांगाची पाचही अंगे, प्रत्येकाच्या संपण्याच्या वेळेसह; सूर्योदय, सूर्यास्त, चंद्रोदय आणि चंद्रास्त, चंद्राची कला आणि त्याची राशी; राहू काळ, यमगंड आणि गुलिक काळ; दिवसाचे मुहूर्त, अभिजित पहिला; दिवसाचे आणि रात्रीचे चौघडिये; होरा आणि लग्न; आणि त्या दिवसाचे सण असतात. प्रत्येक प्रदेशाचे आजचे पान आहे, आणि महिन्याच्या तक्त्यातला प्रत्येक दिवस त्याच्या पंचांगाच्या पानाशी जोडलेला आहे.
किती पुढपर्यंत
दिनदर्शिकेत चालू महिना आणि त्यापुढचे महिने आहेत, एका वर्षाहूनही पुढपर्यंत. प्रत्येक दिवसाचे संपूर्ण पंचांग साइटवर चालू महिन्यापासून अर्ध्या वर्षापुढपर्यंत आहे. या मर्यादेबाहेरचा महिना किंवा दिवस उघडला, तर एक पान साइट कुठपर्यंत आहे ते सांगते; चालू महिन्यावर परत जाण्याची लिंकही त्याच पानावर असते.
यापूर्वीच्या किंवा नंतरच्या तारखांसाठी, आणि अधिक माहितीसाठी, वेब ॲपमध्ये प्रत्येक महिना आहे. वेब ॲपमध्ये साइन इन करा
प्रदेश आणि शहरे
भारतात शहरे प्रदेशांमध्ये गटवलेली आहेत, उदाहरणार्थ महाराष्ट्र आणि उत्तर भारत. एखाद्या प्रदेशाच्या पानावरील वेळा आणि तिथी त्या प्रदेशातल्या एका शहरासाठी काढलेल्या असतात, आणि पानाच्या वरच्या भागात त्या शहराचे नाव दिलेले असते. तुम्ही तुमचे शहर निवडले, तर पान तेही सांगते: तुमच्या शहरात वेळा वेगळ्या असू शकतात, आणि एखादा सण दुसऱ्या दिवशी येऊ शकतो. परदेशातल्या प्रत्येक शहराच्या, उदाहरणार्थ लंडन, दुबई आणि न्यूयॉर्क, वेळा आणि तारखा त्याच्या स्वतःच्या असतात. वेब ॲपमध्ये प्रत्येक शहराच्या स्वतःच्या वेळा आहेत.
मराठी, हिंदी आणि इंग्रजीत
दिनदर्शिकेचे आणि पंचांगाचे प्रत्येक पान मराठी, हिंदी आणि इंग्रजीत प्रसिद्ध होते, आणि प्रत्येक पानावरून तेच पान इतर दोन भाषांमध्येही उघडता येते.
अमावस्या, पौर्णिमा आणि संदर्भाची पाने
दिनदर्शिकेबरोबरच साइटवर अमावस्या आणि पौर्णिमेच्या दिवसांच्या याद्या आहेत, आणि पंचांग समजून घेण्यासाठी मार्गदर्शकही.
- अमावस्येच्या तारखा. आजपासून दिनदर्शिकेच्या शेवटच्या महिन्यापर्यंतच्या अमावस्या, प्रत्येकीसोबत तिथीची वेळ आणि त्या दिवसाचे दिनविशेष.
- पौर्णिमेच्या तारखा. त्याच काळातल्या पौर्णिमा, प्रत्येकीसोबत तिथीची वेळ आणि त्या दिवसाचे दिनविशेष.
- नक्षत्र मार्गदर्शक. प्रत्येक नक्षत्राचे चरण आणि त्यांची अक्षरे, आणि त्याचा स्वामी ग्रह.
- राशी मार्गदर्शक. प्रत्येक राशीचा स्वामी ग्रह आणि तिच्यातली नक्षत्रे.
- आरत्या आणि स्तोत्रे. प्रत्येक पाठ, त्याच्या अर्थासह.
तारखा कशा काढल्या जातात
या पानांवरचे प्रत्येक मूल्य साठवलेल्या पंचांगातून वाचले जाते, आणि ते पंचांग लाहिरी अयनांशाने काढलेले आहे. वातावरणातले अपवर्तन लक्षात घेऊन, सूर्याची वरची कड क्षितिजावर दिसते तो क्षण आम्ही सूर्योदय मानतो; म्हणून छापील पंचांगाशी सुमारे दोन मिनिटांचा फरक दिसू शकतो. आम्ही गणना कशी करतो या पानावर संपूर्ण पद्धत दिली आहे: ग्रहस्पष्ट कोष्टक (एफेमेरिस), ते कसे पडताळले जाते, आणि दिनदर्शिका महिने, वर्षे आणि सणांच्या तारखा कशा मोजते.
प्रश्न
दिनदर्शिकेविषयीचे प्रश्न
दिनदर्शिका कोणत्या शहरांसाठी आहे?
प्रदेशांमध्ये गटवलेल्या भारतातील शहरांसाठी, आणि परदेशातील शहरांसाठी; त्यांची यादी दिनदर्शिकेच्या मुख्य पानावर आहे. एखाद्या प्रदेशाचे पान त्याच्या वेळा कोणत्या शहराच्या आहेत ते सांगते.
माझ्या शहराच्या पानावरच्या वेळा माझ्याच शहराच्या आहेत का?
परदेशातल्या शहरांसाठी, हो. भारतात एखाद्या प्रदेशाच्या पानावर त्या प्रदेशातल्या एका ठरावीक शहरासाठी काढलेली मूल्ये असतात. प्रदेशातल्या इतर शहरांमध्ये वेळा वेगळ्या असू शकतात, आणि एखादा सण दुसऱ्या दिवशी येऊ शकतो. वेब ॲपमध्ये प्रत्येक शहराच्या स्वतःच्या वेळा आहेत.
दिनदर्शिका मराठीत आहे का?
हो. दिनदर्शिकेचे आणि पंचांगाचे प्रत्येक पान मराठी, हिंदी आणि इंग्रजीत प्रसिद्ध होते.
सणांच्या तारखा कोणत्या परंपरेनुसार असतात?
प्रत्येक प्रदेशाचे महिन्याचे पान ते सांगते, आणि सोबत महिने कसे मोजले जातात आणि वर्षे कोणत्या संवताने दिली आहेत तेही. सणांच्या तारखा स्मार्त परंपरेनुसार असतात, आणि प्रत्येक मूल्य लाहिरी अयनांशाने काढलेले आहे.
माझ्या छापील पंचांगापेक्षा सूर्योदय वेगळा का?
अपवर्तन लक्षात घेऊन, सूर्याची वरची कड क्षितिजावर दिसते तो क्षण आम्ही सूर्योदय मानतो. त्यामुळे छापील पंचांगाशी सुमारे दोन मिनिटांचा फरक दिसू शकतो.