गुढीपाडवा 2027: नववर्ष आणि गुढी
गुढीपाडवा म्हणजे मराठी नववर्षाचा दिवस. तो चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षाचा पहिला दिवस असतो. या दिवशी पहाटे प्रत्येक घर आपल्या दारात किंवा खिडकीत गुढी उभारते: एक उंच काठी, तिच्या टोकावर उपडा ठेवलेला कलश, रंगीत वस्त्र आणि हार.
पुढच्या वेळी कधी
प्रत्येक प्रदेशात गुढीपाडवा
गुढीपाडवा म्हणजे काय
गुढीपाडव्याला शालिवाहन शकाचे नवे वर्ष सुरू होते. शालिवाहन शक ही मराठी पंचांगाची कालगणना आहे. परंपरेनुसार ब्रह्मदेवाने याच दिवशी सृष्टीच्या निर्मितीला सुरुवात केली. अनेक कुटुंबे हा दिवस राम अयोध्येला परतले तो दिवस म्हणूनही स्मरतात.
गुढी ही नव्या वर्षाची आणि स्वागताची ध्वजा म्हणून दारोदारी उभारली जाते. गुढीपाडवा हा स्वतःच शुभ मानल्या जाणाऱ्या दिवसांपैकी एक आहे, म्हणून अनेक कुटुंबे या दिवशी काहीतरी नवे सुरू करतात: नवे घर, नवे वाहन, किंवा एखादा नवा उद्योग.
कुटुंबे घरी गुढीपाडवा कसा साजरा करतात
या दिवशी घरातले सगळे पहाटे लवकर उठतात, आणि अंगाला तेल लावून अभ्यंगस्नान करतात. दारात रांगोळी काढली जाते, आणि दाराला आंब्याची पाने आणि झेंडूची फुले यांचे तोरण बांधले जाते.
गुढी एका लांब बांबूच्या काठीवर उभारली जाते. काठीच्या टोकाला नवे वस्त्र, बहुधा रेशमी, बांधले जाते. त्यावर कडुलिंबाची पाने आणि फुले यांचा हार, आणि साखरेच्या गाठींची माळ घातली जाते, आणि सर्वांत वर तांब्याचा किंवा चांदीचा कलश उपडा ठेवला जातो. दाराच्या उजव्या बाजूला गुढी उभारून तिची पूजा केली जाते, आणि सूर्यास्तापूर्वी ती उतरवली जाते.
गुढीपाडव्याला दिवसाची सुरुवात एका खास चटणीने होते: कडुलिंबाची पाने, गूळ, चिंच आणि जिरे घालून केलेली. येणाऱ्या वर्षासाठी कडू आणि गोड एकत्र, असा तिचा अर्थ. जेवणासाठी पुरणपोळी किंवा श्रीखंड असा गोडाचा बेत केला जातो.
अनेक कुटुंबे या दिवशी नव्या वर्षाच्या पंचांगाचे वाचन ऐकतात, ज्याला पंचांगश्रवण म्हणतात: परंपरेनुसार येणारे वर्ष कसे जाईल, याचे वर्षफळ.
भारताच्या निरनिराळ्या प्रदेशांत गुढीपाडव्यात काय वेगळे असते
महाराष्ट्रात आणि गोव्यात हा दिवस गुढीपाडवा म्हणून साजरा होतो, आणि अनेक शहरांत सकाळी नववर्षाच्या स्वागतासाठी शोभायात्रा निघतात.
कर्नाटक, आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणात हाच दिवस उगादी म्हणून साजरा होतो, आणि त्या दिवशी सहा चवींचा, म्हणजे गोड, आंबट, खारट, कडू, तिखट आणि तुरट चवींचा, एक खास पदार्थ केला जातो. सिंधी घरांत हाच दिवस चेटीचंड म्हणून साजरा होतो.
इतर प्रदेशांत याच दिवशी चैत्र नवरात्राचे नऊ दिवस सुरू होतात, आणि त्या नऊ दिवसांची सांगता रामनवमीला होते.
दर वर्षी गुढीपाडव्याची तारीख कशी ठरते
गुढीपाडवा म्हणजे चैत्र शुक्ल प्रतिपदा. जिथे महिने अमावस्येला संपतात (अमांत पद्धत), तिथे ही चांद्र वर्षाची पहिली तिथी असते. ज्या दिवशी सूर्योदयाच्या वेळी प्रतिपदा तिथी असते, त्या दिवशी गुढीपाडवा साजरा होतो, आणि त्याच दिवशी पहाटे गुढी उभारली जाते.
गुढीपाडव्यासाठी रामाची आरती वाचा, आणि ब्रह्मा यंत्र कार्ड पाहा.