दुर्गा चालीसा

चौपाई १

नमो नमो दुर्गे सुख करनी।
नमो नमो दुर्गे दुःख हरनी॥१॥

नमन, नमन दुर्गेला, जी सुख देते; नमन, नमन दुर्गेला, जी दुःख हरते.

चौपाई २

निरंकार है ज्योति तुम्हारी।
तिहूँ लोक फैली उजियारी॥२॥

तुझी ज्योत निराकार आहे आणि तिचा उजेड तिन्ही लोकांत पसरला आहे.

चौपाई ३

शशि ललाट मुख महाविशाला।
नेत्र लाल भृकुटि विकराला॥३॥

कपाळावर चंद्र, मुख अतिशय विशाल, डोळे लाल आणि भुवया विकराळ.

चौपाई ४

रूप मातु को अधिक सुहावे।
दरश करत जन अति सुख पावे॥४॥

मातेचे रूप अतिशय सुंदर आहे; त्याच्या दर्शनाने लोकांना मोठे सुख मिळते.

चौपाई ५

तुम संसार शक्ति लै कीना।
पालन हेतु अन्न धन दीना॥५॥

तू संसाराची शक्ती घेऊन रचना केलीस, आणि पालनासाठी अन्न आणि धन दिलेस.

चौपाई ६

अन्नपूर्णा हुई जग पाला।
तुम ही आदि सुन्दरी बाला॥६॥

अन्नपूर्णा होऊन तू जगाचे पालन करतेस; तूच आदी सुंदरी बाला आहेस.

चौपाई ७

प्रलयकाल सब नाशन हारी।
तुम गौरी शिवशंकर प्यारी॥७॥

प्रलयकाळी तू सर्वांचा नाश करतेस; तू गौरी आहेस, शिवशंकराची प्रिया.

चौपाई ८

शिव योगी तुम्हरे गुण गावें।
ब्रह्मा विष्णु तुम्हें नित ध्यावें॥८॥

शिव आणि योगी तुझे गुण गातात; ब्रह्मा आणि विष्णू नित्य तुझे ध्यान करतात.

चौपाई ९

रूप सरस्वती को तुम धारा।
दे सुबुद्धि ऋषि मुनिन उबारा॥९॥

तू सरस्वतीचे रूप धरलेस, सुबुद्धी देऊन ऋषी-मुनींचा उद्धार केलास.

चौपाई १०

धरयो रूप नरसिंह को अम्बा।
परगट भई फाड़कर खम्बा॥१०॥

हे अंबे, तू नरसिंहाचे रूप धरलेस आणि खांब फाडून प्रकट झालीस.

चौपाई ११

रक्षा करि प्रह्लाद बचायो।
हिरण्याक्ष को स्वर्ग पठायो॥११॥

तू रक्षण करून प्रल्हादाला वाचवलेस आणि हिरण्याक्षाला स्वर्गात पाठवलेस.

चौपाई १२

लक्ष्मी रूप धरो जग माहीं।
श्री नारायण अंग समाहीं॥१२॥

तू जगात लक्ष्मीचे रूप धरलेस आणि श्री नारायणाच्या अंगात सामावलीस.

चौपाई १३

क्षीरसिन्धु में करत विलासा।
दयासिन्धु दीजै मन आसा॥१३॥

तू क्षीरसागरात विलास करतेस. हे दयासागरे, मनाची आशा पूर्ण कर.

चौपाई १४

हिंगलाज में तुम्हीं भवानी।
महिमा अमित न जात बखानी॥१४॥

हिंगलाजमध्ये तूच भवानी आहेस; तुझा अमित महिमा सांगता येत नाही.

चौपाई १५

मातंगी अरु धूमावति माता।
भुवनेश्वरी बगला सुख दाता॥१५॥

तू माता मातंगी आणि धूमावती आहेस, भुवनेश्वरी आणि बगला, सुख देणारी.

चौपाई १६

श्री भैरव तारा जग तारिणी।
छिन्न भाल भव दुःख निवारिणी॥१६॥

तू श्री भैरवी आणि तारा आहेस, जगाला तारणारी, आणि छिन्नमस्ता, भवदुःख मिटवणारी.

चौपाई १७

केहरि वाहन सोह भवानी।
लांगुर वीर चलत अगवानी॥१७॥

भवानी सिंहावर शोभते, आणि वीर लांगुर पुढे पुढे चालतो.

चौपाई १८

कर में खप्पर खड्ग विराजै।
जाको देख काल डर भाजै॥१८॥

हातात खप्पर आणि खड्ग शोभतात, त्यांना पाहून काळही भिऊन पळतो.

चौपाई १९

सोहै अस्त्र और त्रिशूला।
जाते उठत शत्रु हिय शूला॥१९॥

अस्त्रे आणि त्रिशूळ शोभतात, ज्यामुळे शत्रूच्या हृदयात कळ उठते.

चौपाई २०

नगरकोट में तुम्हीं विराजत।
तिहुँलोक में डंका बाजत॥२०॥

नगरकोटात तूच विराजतेस, आणि त्रिभुवनात तुझा डंका वाजतो.

चौपाई २१

शुम्भ निशुम्भ दानव तुम मारे।
रक्तबीज शंखन संहारे॥२१॥

तू दानव शुंभ आणि निशुंभ यांना मारलेस, आणि रक्तबीज व शंख यांचा संहार केलास.

चौपाई २२

महिषासुर नृप अति अभिमानी।
जेहि अघ भार मही अकुलानी॥२२॥

राजा महिषासुर फार अभिमानी होता, ज्याच्या पापाच्या भाराने पृथ्वी व्याकुळ झाली.

चौपाई २३

रूप कराल कालिका धारा।
सेन सहित तुम तिहि संहारा॥२३॥

तू कालिकेचे विक्राळ रूप धरलेस आणि सेनेसह त्याचा संहार केलास.

चौपाई २४

परी गाढ़ सन्तन पर जब जब।
भई सहाय मातु तुम तब तब॥२४॥

जेव्हा जेव्हा संतांवर कठीण वेळ आली, तेव्हा तेव्हा हे माते, तू त्यांची सहायक झालीस.

चौपाई २५

अमरपुरी अरु बासव लोका।
तब महिमा सब रहें अशोका॥२५॥

अमरपुरी आणि इंद्रलोकात तुझ्या महिम्याने सर्वजण शोकरहित राहतात.

चौपाई २६

ज्वाला में है ज्योति तुम्हारी।
तुम्हें सदा पूजें नर-नारी॥२६॥

ज्वालेत तुझी ज्योत आहे, आणि स्त्री-पुरुष सदा तुझी पूजा करतात.

चौपाई २७

प्रेम भक्ति से जो यश गावें।
दुःख दारिद्र निकट नहिं आवें॥२७॥

या चौपाईनुसार जे प्रेम आणि भक्तीने तुझे यश गातात, त्यांच्या जवळ दुःख आणि दारिद्र्य येत नाही.

चौपाई २८

ध्यावे तुम्हें जो नर मन लाई।
जन्म-मरण ताकौ छुटि जाई॥२८॥

या चौपाईनुसार जो मन लावून तुझे ध्यान करतो, तो जन्म-मरणातून सुटतो.

चौपाई २९

जोगी सुर मुनि कहत पुकारी।
योग न हो बिन शक्ति तुम्हारी॥२९॥

योगी, देव आणि मुनी पुकारून सांगतात: तुझ्या शक्तीशिवाय योग होत नाही.

चौपाई ३०

शंकर आचारज तप कीनो।
काम अरु क्रोध जीति सब लीनो॥३०॥

शंकराचार्यांनी तप केले आणि काम, क्रोध आणि बाकी सर्व जिंकले.

चौपाई ३१

निशिदिन ध्यान धरो शंकर को।
काहु काल नहिं सुमिरो तुमको॥३१॥

ते रात्रंदिवस शंकराचे ध्यान करत राहिले आणि कधीच तुझे स्मरण केले नाही.

चौपाई ३२

शक्ति रूप का मरम न पायो।
शक्ति गई तब मन पछितायो॥३२॥

त्यांना शक्तीच्या रूपाचे मर्म कळले नाही; शक्ती गेल्यावर त्यांना मनात पश्चात्ताप झाला.

चौपाई ३३

शरणागत हुई कीर्ति बखानी।
जय जय जय जगदम्ब भवानी॥३३॥

ते शरण आले आणि तुझी कीर्ती गायली: जय जय जय जगदंबा भवानी.

चौपाई ३४

भई प्रसन्न आदि जगदम्बा।
दई शक्ति नहिं कीन विलम्बा॥३४॥

आदी जगदंबा प्रसन्न झाली आणि विलंब न करता शक्ती दिली.

चौपाई ३५

मोको मातु कष्ट अति घेरो।
तुम बिन कौन हरै दुःख मेरो॥३५॥

हे माते, मला मोठ्या कष्टाने घेरले आहे. तुझ्याविना माझे दुःख कोण हरेल?

चौपाई ३६

आशा तृष्णा निपट सतावें।
मोह मदादिक सब बिनशावें॥३६॥

आशा आणि तृष्णा मला अतिशय छळतात. मोह, मद आणि बाकी सर्वांचा नाश कर.

चौपाई ३७

शत्रु नाश कीजै महारानी।
सुमिरौं इकचित तुम्हें भवानी॥३७॥

हे महाराणी, शत्रूंचा नाश कर; हे भवानी, मी एकचित्ताने तुझे स्मरण करतो.

चौपाई ३८

करो कृपा हे मातु दयाला।
ऋद्धि-सिद्धि दै करहु निहाला॥३८॥

हे दयाळू माते, कृपा कर; ऋद्धी-सिद्धी देऊन मला धन्य कर.

चौपाई ३९

जब लगि जिऊँ दया फल पाऊँ।
तुम्हरो यश मैं सदा सुनाऊँ॥३९॥

जोपर्यंत जगेन, तुझ्या दयेचे फळ मिळो, आणि सदा तुझे यश सांगेन.

चौपाई ४०

श्री दुर्गा चालीसा जो कोई गावै।
सब सुख भोग परमपद पावै॥४०॥

या चौपाईनुसार जो कोणी श्री दुर्गा चालीसा गातो, तो सर्व सुख भोगून परम पद पावतो.

समारोप

देवीदास शरण निज जानी।
करहु कृपा जगदम्ब भवानी॥

देवीदासाला आपल्या शरणात जाणून, हे जगदंबा भवानी, कृपा कर.